Булуҥнар түмсүүлээхтэрин көрдөрдүлэр

Булуҥнар түмсүүлээхтэрин көрдөрдүлэр

18:19
30 марта 2017

Булуҥнар түмсүүлээхтэрин көрдөрдүлэр

         Кулун тутар 16-19 күннэригэр Дьокуускайга төрдүс Арассыыйа табаһыттарын сийиэһэ үрдүк таһымҥа буолан ааспытын истибиппит. Бу сийиэскэ Арассыыйа араас регионнарыттан табаһыт дьон кэлэн, ыалдьыттаан бардылар. Кинилэр маннааҕы олохтоох табаһыттары, иистэнньэҥнэри кытта санаа, уопут атастастылар. Сааскы кэмҥэ бары ирэ-хоро кэпсэтэн, үөрэн-көтөн, оонньоон-көрүлээн, сынньана дуоһуйан, аныгыскы сийиэскэ дылы быраһаайдастылар.

         IV төгүлүн ыытыллыбыт табаһыттар сийиэстэригэр аналлаах араас төгүрүк остуоллар, мунньахтар, семинардар, кэпсэтиилэр буолбуттара. Бу инники сылларга таба ахсаанын хайдах таһаарыахха сөбүн, чуолаан табаһыт олоҕун, кини хамнаһын туһунан тула кэпсэттилэр, санаа атастастылар. Сүрүн боппуруос чуум үлэһиттэр ахсааннарын  элбэтии туһунан буолла, холобура, биэс табаһыкка биэс чуум үлэһитэ баар буолуохтаах диэн этии көтөҕүлүннэ. Кинилэргэ улахан болҕомто ууруохха, оччоҕуна эрэ ыстаада табыллыа, туруо диэн табаһыттар этии киллэрдилэр. Көс ыал тула эмиэ кэпсэттилэр. "Табаһыт  дьиэ кэргэнин кытта ыстаадаҕа үлэлиир буоллаҕына таһаарыылаахтык уонна хотуулаахтык үлэлиэ", – диэн Раиса Кулакова кэпсээтэ. Бүтүн Арассыыйа үрдүнэн бу салааҕа улахан өйөбүл күүтүллэрэ биллэр.

          Сийиэс чэрчитинэн араас күрэхтэр, быыстапка-дьаарбаҥкалар тэриллэн, куорат олохтоохторугар уонна ыалдьыттарыгар хоту дойду кытаанах усулуобуйаларыгар олорор аҕыйах ахсааннаах норуоттар төрүт дьарыктарын, култуураларын  кытта билсиһэр кыах бэрилиннэ.

         “Көс ыал” диэн улахан куонкуруска өрөспүүбүлүкэ Хоту улуустарыттан 11 дьиэ кэргэн кыттыыны ылла. Манна Томпо улууһуттан сылдьар тоҕус оҕолоох Голиковтар диэн көс ыал эрэл­лээхтик маҥнайгы миэстэни ылан “Буран” снегоходунан наҕараадаланна. Онтон Булуҥтан кыттыбыт биир дойдулаахтарбыт Семен Попов уонна Светлана Садовникова дьиэ кэргэн Уһук Илиҥҥи федеральнай уокурукка киирсэр Владивосток куоракка сынньана барарга путевканан наҕараадаланнылар. Бэлиэтээн эттэххэ, бу күрэххэ кыттыбыт ыаллар бары  көс олохтоох ыалларынан биллэллэр, күрэх түмүгүнэн араас номинацияларынан  сыаналаах бириистэринэн наҕараадалан­нылар.

          Кулун тутар 18 күнүгэр Күөх хонууга дьон бары күүппүт, хас биирдии табаһыт кэтэспит таба сүүрдүүтэ өрө күүрүүлээхтик ааспыта. Санатар эбит буоллахха, Булуҥтан таба сүүрдүүтүгэр уопсайа 12 спортсмен,  19 саамай быһый таба кыттыыны ыла айаннаабыттара.

          Манна Күһүүрдээҕи  "Булунскай" МУП үлэһиттэрэ үчүгэй бэлэмнээхтэрин, дьарыктаахтарын көрдөрдүлэр. Ол курдук, таба сүүрдүүтүгэр улуус, өрөспүүбүлүкэ хас да төгүллээх чемпиона Егор Томскай 10 км сыарҕалаах табанан сүүрдүүгэ бу да сырыыга бастыҥын дакаастаан, ин­нин кимиэхэ да биэрбэккэ биэтэккэ маҥнайгынан киирдэ. “Табаларбар эрэммитим, туруктара үчүгэй этэ. Биир тылынан эттэххэ, сүүрэргэ сибиэһэй кэлбиттэрэ. Сүлүөт мин харахпынан үчүгэйдик ааста, ол  эрээри  бириистэрэ мөлтөһүөр курдук санаатым”, – диэн  Егор Егорович санаатын үллэстэр. Кини билигин “Хоту” санаторийга доруобуйатын көннөстө сылдьар. Табаһыт дьон киин куоракка санаатахтарын аайы кэлбэттэр.

Анатолий Горохов 25 сүүрдээччиттэн ахсыс кэллэ уонна уучаҕынан сүүрдүүгэ 37 киһиттэн 11 кэлэн үчүгэй түмүгү көрдөрдө.

10 км сыарҕалаах табанан тус бэйэ сүүрдүүтүгэр "Булунскай" МУП эдэр үлэһитэ Владимир Горнаков үһүс миэстэни ылан, сибиинньэ оҕолорунан наҕараадаламмыт.

        "Булунскай" МУП эдэр табаһыта Семен Корякин табаны уучаҕынан сүүрдүүгэ иккис кэлэн дьонун-сэргэтин олуһун үөрпүт уонна илиитигэр ойбону алларар мотобор туппут. Ону таһынан кини Хотугу многоборьеҕа бэрт ситиһиилээхтик кыттан, бэйэтин биир идэлээх табаарыстарын барыларын кэннигэр хааллартаан маҥнайгы миэстэни туура тутан ылбыт уонна "Epsen" камера ылан үөрүүтэ үксээбит. Семен Корякин: "Улахан Арассыыйа таһымнаах күрэхтэһиигэ маҥнайгыбытын кыттыыны ылабыт. Табанан сүүрдээри туран бэрт үгүс киһиттэн долгуйуу улаханын манна билбитим. Барыларын кыайталаабыппытыттан үөрүүбүт муҥура суох. Тэрээһин  бэрт үрдүк таһымҥа ааста диэхпин баҕарабын".

       Улуус эрэммит уолаттара үчүгэйдик сүүрдэллэрин дакаастаан, үрдүк түмүктэри көрдөрдүлэр. Эбэн эттэххэ, бу ааттаммыт уолаттар улуус таһымыгар ыытыллар күрэхтэһиилэргэ бириистээх миэстэлэртэн түспэттэрэ этиллэр.

       Дьахталларга 5 км сыарҕалаах табанан сүүрдүүгэ Бороҕон олохтооҕо Светлана Садовникова 27 сүүрдээччи дьахталлартан финишка ахсыс кэлбит. Уучаҕынан сүүрдүүгэ – бэһис.

       Сарсыҥҥы күнүгэр Дьокуускайдааҕы тыа хаһаайыстыбатын академиятын ипподромугар Табаһыттар оонньуулара буолан ааспыт. Оонньууларга Саха сирин 18 оройуонуттан уонна Арассыыйа регионнарыттан 300 тахса спортсмен  кыттыыны ылбыт.

          Манна биһиги улууспут хамаандатыттан Владимир Горнаков наарта ойуутугар иккис буолан бэртээхэй ыстаныыны көрдөрбүт.

       Семен Корякин маамыкта быраҕыытыгар үгүс кыттааччыттан тохсус миэстэ буолбут.

      Булуҥ улууһуттан бэртээхэй, эдэр кэскиллээх табаһыттар тахсан эрэллэрэ мантан көстөр.

      Лидер бэтэрээн Раиса Константиновна Бороҕоннооҕу «Омолой» култуура киинин дириэктэрин Любовь Никитинаны уопуттаах салайааччы тахсыыһык диэн кыраҕы хараҕынан бэлиэтии көрбүтүн этэр. Ону таһынан  “Приморскай” МУП дириэктэрэ Алексеев Владимир Владимирович  хамаандаҕа улахан көмө оҥорбутун бэлиэтиир уонна бары хамаанда дьонугар үчүгэй түмсүүлээхтэрин көрдөрбүттэригэр барҕа махталын тиэрдэр.

      Кулун тутар 18-19 күннэригэр ыытыллыбыт күрэхтэһиилэр түмүктэринэн Булуҥ улууһун бастакы хамаандата 25 хамаандаттан бэһис, оттон иккис хамаандата 11 миэстэлэри ылары ситистилэр.

      Спортсменнарбыт бары күрэхтэһиилэргэ түһэн биэрбэтилэр, үчүгэй бэлэмнээхтэрин көрдөрөн Булуҥ улууһун аатын ааттаттылар. Инникитин өссө тыҥааһыннаах күрэхтэһиилэр кэтэһэн эрдэхтэрэ. Холкутуйан хаалбакка, манан тохтообокко  өссө дьаныардаахтык дьарыктаныах, бары бииргэ үлэлэһиэх.

 

Булуҥ улууһун АКМНС лидердарын бэтэрээнэ Раиса Кулакова:

– Биһиги түһүлгэбитин икки тордох,   биир балаакка  туран киэргэппиттэрэ.  Булуҥ     хамаандатыгар киирбит  дьон наһаа эйэлээхтик сылдьыбыттара.   Мин бэлиэтии     көрөрбүнэн аан маҥнайгытын бары түм-сэн, көхтөөх кыттыыны ыллыбыт. Уон сылы быһа ыһыллан, туора-маары сылдьыбыппытын үгүс дьон бэлиэтии көрөн, “Булуҥ улууһа баар эбиккит дуо” диэн ыйытыахтарыгар диэри бу күрэхтэһиилэргэ биир сомоҕобутун  көрдөрдүбүт. Ону таһынан Дьокуускайга үөрэнэр устудьуон кыргыттарбыт улахан көмө буоллулар. Кинилэр  күрэхтэһээччи дьоммутугар күүскэ  ыалдьан, параадка кыттыһан биһигини улаханнык үөртүлэр. Хаһан даҕаны өссө маннык кыайыылаахтык кытта иликпит. Бэһис миэстэ диэн биһиэхэ олус үчүгэй көрдөрүү, наһаа күүстээх хамаандалар бааллар этэ. Күрэхтэһээччилэрбит Булуҥҥа эрэ биллэр дьон буолбатахтарын өссө биирдэ дакаастаатылар, бочуоттаах миэстэлэргэ тиксэн, хамаанданы өрө тартылар. Эбээн-Бытантай табаһыт уолаттарын кэпсэтиилэрин истибитим: “Булуҥтан Егор Томскай кэлбит үһү”,  “Оо, Томскай баар эбит” диэн. Көрөөччүлэр наһаа үөрэн туран эҕэрдэлиир этилэр, бэрт эрчимнээх уолаттардаах эбиккит дииллэр. Бу ыытыллыбыт күрэхтэргэ туох сыыһалардаахпытын биллибит. Манна Булуҥ салайааччылара, үлэһиттэрэ биир да киһи туора турбакка, бары сүүрдүлэр-көттүлэр. Улуус баһылыга Игорь Кудряшов биир дойдулаахтарын кытта барытыгар, ханна да арахпакка, тэҥҥэ сылдьыспыта киһини үөрдэр. Маннык көстүү өр сылларга буола илигэ.

 

Харысхан ПОПОВ

 

       Билиҥҥи ааҕыынан Саха сиригэр таба ахсаана 153224 тиийэр. Таба иитиитин салаатыгар 117 хаһаайыстыба үлэлиир. Бу сылга 1446 таба ахсаана түспүт. Ол курдук, таба түһүүтэ 2016 сылга Булуҥ, Усуйаана уонна Индигир-Халыма улуустарыгар бэлиэтэммит. Ол биричиинэтинэн  халыҥ хаардаах кыһын буолбута  уонна бөрө ахсаана элбээбитэ ааттанар. Ааттаммыт улуустар ха­һаайыстыбаларыгар билигин массыыналар таба аһылыгын тиэрдэн түмүктээн эрэллэр. Кулун тутар ый саҕаланыытыттан ыстаада үлэһиттэрин кытта Айылҕа харыстабылын министиэристибэтин специалистэрэ Нерюнгри, Томпо уонна Кэбээйи учаастактарыгар бөртөлүөт көмөтүнэн үөһэттэн бөрө ахсаанын бэрээдэктээн, аҕыйатан биэрбиттэр, ол түмүгүнэн  22 адьырҕа кыыл сууһарыллыбыт